Benzodiazepiny jak dopalacze

Na rynkach europejskich coraz częściej pojawiają się nowe substancje psychoaktywne (NSP) o strukturach benzodiazepin. Obecnie monitorowanych jest 30 preparatów, z których 2 najpopularniejsze, tj. etizolam i flualprazolam, objęto kontrolą.

Benzodiazepiny to grupa leków psychotropowych o działaniu uspokajającym i nasennym, szeroko stosowana w medycynie. Ze względu na duży potencjał uzależniający i skutki uboczne, obrót tymi substancjami podlega kontroli, jednak duże zapotrzebowanie oraz rozpowszechnienie pozamedycznego stosowania benzodiazepin przyczyniły się do rozwoju nielegalnego rynku, a w ostatnich latach także do popularyzacji różnych zastępników sprzedawanych bez recepty.

Zastępniki te funkcjonują z ominięciem prawa, na takich samych zasadach jak miało i nadal ma to miejsce w przypadku typowych dopalaczy, czyli nowych substancji psychoaktywnych imitujących działanie narkotyków. Przepisy omija się poprzez stosowanie struktur chemicznych zbliżonych do benzodiazepin objętych kontrolą, jednak nie spełniających przesłanek kontroli.

Sprzedawane są jako leki, lecz nie są to preparaty przebadane, ani o pewnej jakości – nabywca po pierwsze nie wie, jakiej faktycznie użyto substancji do stworzenia „zastępnika”, a po drugie nie ma gwarancji powtarzalności efektu, nawet używając jednej marki. W internecie znajdują się również podróbki popularnych leków na receptę, do których produkcji używa się „nowych benzodiazepin”. Istnieje w związku z tym duże ryzko zatruć nieprzebadanymi preparatami oraz związane z nierówną wielkością dawek. Dotyczy to zwłaszcza przypadków mieszania z alkoholem lub narkotykami.

Zatrucie może skutkować zaburzeniami mowy i chodu, śpiączką oraz depresją oddechową. Wśród efektów ubocznych stosowania benzodiazepin wymienia się m.in. senność, zaburzenia koordynacji ruchowej, osłabienie, zaburzenia pamięci, bóle głowy, nudności, obniżenie libido i in. Objawami zależności są efekty odstawienne, które można rozpoznać m.in. jako spadek apetytu i osłabienie, obniżenie nastroju, drażliwość, niepokój; mogą wystąpić też drgawki, drżenia mięśniowe, potliwość, bezsenność oraz zaburzenia pamięci czy koncentracji.