Polacy wobec alkoholu – najważniejsze wnioski z badania CBOS
Spis treści
Najnowsze badanie CBOS pokazuje, że stosunek Polaków do alkoholu wyraźnie się zmienia. Alkohol nadal jest powszechnie obecny w życiu społecznym, ale coraz więcej osób pije rzadziej, całkowicie z niego rezygnuje albo po prostu nie uważa go za potrzebny element spotkań i dobrej zabawy.
Badanie przeprowadzono w kwietniu 2026 r. na reprezentatywnej próbie 944 dorosłych Polaków. Trzeba pamiętać, że są to deklaracje respondentów, a rzeczywiste spożycie alkoholu może być wyższe.
Coraz więcej osób nie pije
Alkohol pije obecnie 73% dorosłych Polaków. To o 8 punktów procentowych mniej niż w 2019 r. i najniższy wynik w niemal 30-letniej historii badań CBOS. Jednocześnie 23% badanych deklaruje całkowitą abstynencję – o 7 punktów więcej niż siedem lat wcześniej.
Jeszcze większa jest grupa osób, które albo w ogóle nie piją, albo unikają okazji związanych z alkoholem. Łącznie stanowią one 42% społeczeństwa. To również rekordowy poziom.
Najczęściej wskazywanym powodem abstynencji jest troska o zdrowie (57%), a następnie brak potrzeby picia (51%). Ten drugi argument jest szczególnie popularny wśród młodych ludzi: aż 79% abstynentów w wieku 18–24 lat wskazuje właśnie brak potrzeby jako jeden z powodów niepicia.
Kobiety częściej niż mężczyźni nie piją alkoholu: abstynencję deklaruje 28% kobiet i 16% mężczyzn. Wyraźne różnice występują też między pokoleniami. Najwięcej abstynentów jest wśród osób mających 65 lat lub więcej – 36%.
Nie tylko mniej pijemy – zmienia się też to, co pijemy
Wśród osób pijących najczęściej wybieranym alkoholem jest obecnie wino (32%), tuż przed piwem (30%). To istotna zmiana: jeszcze w poprzednich badaniach piwo zdecydowanie wyprzedzało wino. Od 2019 r. popularność wina wzrosła o 7 punktów, natomiast piwa spadła o 9.
Maleje również znaczenie wódki. Obecnie jako najczęściej wybierany alkohol wskazuje ją 13% pijących, podczas gdy niespełna 20 lat temu było to 24%. Zyskują natomiast inne alkohole wysokoprocentowe, przede wszystkim whisky i koniak.
Wybory są mocno związane z płcią i stylem życia. Piwo szczególnie często wybierają mężczyźni i młodsi dorośli, natomiast wino zdecydowanie częściej kobiety, mieszkańcy dużych miast i osoby z wyższym wykształceniem.
Alkohol nadal towarzyszy spotkaniom, ale coraz rzadziej
Najczęstszą okazją do picia są spotkania z przyjaciółmi i znajomymi – wskazuje je 87% pijących. Następne są urodziny i imieniny (86%) oraz spotkania rodzinne (80%).
Jednak w porównaniu z wcześniejszymi badaniami alkohol pojawia się w tych sytuacjach coraz rzadziej. Szczególnie mocno spadła jego obecność podczas spotkań rodzinnych – od 2010 r. o 11 punktów procentowych. Rzadziej pije się również przy obiedzie lub kolacji, podczas świąt, dla uczczenia sukcesów czy po prostu bez okazji. Sugeruje to zmianę obyczajową: alkohol pozostaje częścią życia towarzyskiego, ale coraz rzadziej jest traktowany jako jego obowiązkowy element.
Można się dobrze bawić bez alkoholu
Najbardziej wymowna jest odpowiedź na pytanie o przyjęcia. 88% Polaków uważa, że można urządzić udane przyjęcie bez alkoholu, a tylko 8% jest przeciwnego zdania.
Wśród najmłodszych dorosłych to przekonanie jest niemal powszechne – podziela je aż 97% osób w wieku 18–24 lata. Może to być jeden z sygnałów głębszej zmiany pokoleniowej: nawet osoby, które same piją, coraz częściej nie uważają alkoholu za warunek dobrej zabawy.
Większa świadomość zdrowotna
60% Polaków uważa, że nawet niewielkie ilości alkoholu szkodzą zdrowiu. Tylko 7% sądzi, że małe ilości alkoholu mogą być korzystne, a 27% uważa je za zasadniczo obojętne dla zdrowia.
Te opinie są jednak powiązane z częstotliwością picia: osoby pijące częściej są mniej skłonne uznawać małe ilości alkoholu za szkodliwe. Nie oznacza to związku przyczynowego, ale pokazuje wyraźną różnicę w postawach.
Nowym elementem są napoje bezalkoholowe
Prawie połowa Polaków (46%) deklaruje, że zdarza jej się pić bezalkoholowe odpowiedniki piwa, wina czy innych napojów alkoholowych. Są one szczególnie popularne wśród młodszych dorosłych. Może to oznaczać, że zmienia się również sam społeczny rytuał picia. Można uczestniczyć w spotkaniu, trzymać w ręku napój przypominający alkoholowy, a jednocześnie alkoholu nie spożywać.
Najważniejszy wniosek
Raport CBOS nie pokazuje Polski, która przestała pić. Nadal około trzy czwarte dorosłych deklaruje spożywanie alkoholu. Pokazuje jednak coś innego: alkohol stopniowo traci status oczywistego elementu polskiego życia społecznego.
Rośnie liczba abstynentów, coraz więcej osób unika okazji do picia, alkohol rzadziej pojawia się podczas rodzinnych i towarzyskich uroczystości, a młodzi szczególnie mocno akceptują zabawę bez alkoholu. Jednocześnie zmieniają się preferowane trunki, a napoje bezalkoholowe stają się coraz bardziej powszechne.
Najkrócej można więc wyniki raportu podsumować tak: Polacy nadal piją, ale alkohol coraz częściej staje się kwestią indywidualnego wyboru, a coraz rzadziej społecznym obowiązkiem czy nieodzownym elementem dobrej zabawy.
