Jak pomóc swojemu nastoletniemu dziecku w rozwiązaniu problemu, jakim jest używanie przez niego substancji psychoaktywnych?
Okres dorastania to czas pierwszych prób picia alkoholu, palenia papierosów (także w postaci e-papierosów, podgrzewaczy tytoniu czy saszetek nikotynowych) czy używania innych substancji psychoaktywnych. Jest to związane z zachodzącymi w tym czasie intensywnymi zmianami rozwojowymi – zarówno w układzie nerwowym, jak i w sferze społecznej – co czyni nastolatków szczególnie podatnymi na poszukiwanie nowych doświadczeń, postępowanie pod wpływem impulsu czy silnych emocji. Często towarzyszy temu potrzeba zabawy oraz pragnienie bycia częścią grupy rówieśniczej, w której mogą znaleźć się osoby używające substancji psychoaktywnych. W efekcie splot różnych okoliczności może przyczynić się do pierwszych prób picia alkoholu czy użycia marihuany. Taka sytuacja może przydarzyć się każdemu nastolatkowi/ nastolatce – również Twojemu dziecku.
Zrozumiały jest jednak niepokój czy wręcz strach o bezpieczeństwo dziecka, ponieważ nawet jednorazowe użycie substancji psychoaktywnych – zarówno legalnych, jak i nielegalnych – niesie ze sobą realne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia. Może ono prowadzić m.in. do utraty kontroli nad własnym zachowaniem, wdawaniu się w bójki, niechcianych kontaktów seksualnych, urazów i poważnych zatruć organizmu. Nie należy więc bagatelizować pierwszych prób eksperymentowania z substancjami psychoaktywnymi przez nastolatka/nastolatkę.
Dziecko, w zależności od tego, co się wydarzyło, może czuć się zagubione, odczuwać wstyd, złość czy strach przed potencjalnymi konsekwencjami oraz mieć poczucie, że zawiodło swoich rodziców. To naturalne emocje, które wpływają na jego zachowanie i dalszy przebieg zdarzeń. Taka sytuacja jest trudna dla obu stron i może stanowić wyzwanie dla utrzymania dobrych relacji w rodzinie. Choć nastolatek/nastolatka ponosi odpowiedzialność za swoje zachowanie, to rodzic odgrywa kluczową rolę w przeprowadzeniu go/jej przez kryzys. Warto wtedy spróbować spojrzeć na sytuację oczami dziecka i zrozumieć, co naprawdę przeżywa.
Zrozumienie pozwala towarzyszyć nastoletniemu dziecku w zmianie i wspierać je w odzyskiwaniu równowagi oraz zdrowia. A więc gdy dowiesz się, że Twoje dziecko użyło którejś z substancji psychoaktywnej:
- Nie działaj pod wpływem silnych emocji np. złości, strachu – reaguj z troską, uważnością i spokojem, przygotuj się do rozmowy z dzieckiem, również pod kątem swojej wiedzy o zagrożeniach dla zdrowia związanych z używaniem substancji psychoaktywnych.
- Słuchaj dziecka – bez oceniania, obrażania i przerywania, daj mu/jej znak, że słuchasz z uwagą, zadbaj o czas i miejsce dla Waszej rozmowy.
- Staraj się zrozumieć jego/jej sytuację, emocje, sposób spostrzegania rzeczywistości, dowiedz się, jak możesz, najwięcej ale nie prowadź śledztwa.
- Daj dziecku przestrzeń na wyrażanie swoich emocji, nawet tych, które będą dla Ciebie trudne do przyjęcia. To ważne, by mogło powiedzieć, co czuje i myśli. To buduje bliskość.
- Działaj konsekwentnie, ale z empatią, uważnością i czułością, nawet jeśli w danym momencie dziecko nie odwzajemnia się tym samym.
- Szukaj pomocy specjalistów, nie obawiaj się tego, to wyraz troski i miłości do Twojego dziecka.
- Nie odrzucaj dziecka – ani biernie (milcząc), ani aktywnie (fizycznie izolując się od niego).
- Zapewnij dziecko, że mu pomożesz i może zawsze liczyć na Twoje/Wasze wsparcie.
- Zadbaj o siebie – porozmawiaj z kimś do kogo masz zaufanie lub zadzwoń na infolinię pomocową, nie bądź z tym sam/sama
pon.-pt. w godzinach 12.00-15.00, pomoc@800100100.pl
Ogólnopolski Telefon Zaufania „Uzależnienia” 800 199 990
Czynny codziennie w godzinach 16.00 – 21.00
Kryzysowy Telefon Zaufania dla Osób Dorosłych Zobacz także
